Data Center (Trung tâm dữ liệu) là một tổ hợp cơ sở hạ tầng vật lý chuyên dụng dùng để tập trung hóa việc lưu trữ, quản lý và phân phối dữ liệu của tổ chức. Đây không chỉ là “nhà kho” chứa máy tính, mà là môi trường được kiểm soát nghiêm ngặt về nhiệt độ, điện năng và bảo mật để đảm bảo hệ thống CNTT vận hành không ngừng nghỉ (24/7/365).
1. Kiến trúc thành phần của Data Center
Một Data Center tiêu chuẩn được cấu thành từ hai nhóm yếu tố chính: Hạ tầng CNTT (IT Equipment) và Hạ tầng kỹ thuật hỗ trợ (Facility Infrastructure).
A. Hạ tầng CNTT (IT Infrastructure)
Đây là phần “lõi” thực hiện các tác vụ tính toán và lưu trữ:
Servers (Máy chủ): Các cỗ máy tính hiệu năng cao đóng vai trò là bộ não xử lý dữ liệu và chạy các ứng dụng.
Storage (Hệ thống lưu trữ): Bao gồm các mảng ổ cứng (SAN/NAS) sử dụng công nghệ HDD hoặc All-Flash SSD để lưu trữ dữ liệu người dùng và doanh nghiệp.
Networking (Hệ thống mạng): “Hệ thống mạch máu” gồm Router, Switch và cáp quang, đảm bảo kết nối thông suốt giữa các máy chủ bên trong và đường truyền Internet ra bên ngoài.
B. Hạ tầng kỹ thuật hỗ trợ (Facility Infrastructure)
Đây là phần “vỏ” bảo vệ và duy trì sự sống cho thiết bị IT:
Hệ thống điện & Dự phòng (Power & Backup): Bao gồm nguồn điện lưới, hệ thống UPS (Bộ lưu điện) để lọc nhiễu/duy trì điện tức thời, và Máy phát điện (Generators) công suất lớn để chạy dài hạn khi mất điện lưới.
Hệ thống làm mát (Cooling/PAC): Các hệ thống điều hòa chính xác (Precision Air Conditioning) kiểm soát nhiệt độ và độ ẩm, thường sử dụng cơ chế nhốt khí nóng/lạnh (Hot/Cold Aisle Containment) để tối ưu hiệu suất giải nhiệt cho server.
An ninh & Giám sát (Security & Monitoring): Hệ thống camera, cảm biến sinh trắc học và đội ngũ nhân sự NOC (Network Operations Center) giám sát 24/7 để phát hiện sự cố và ngăn chặn xâm nhập vật lý.
2. Các mô hình Data Center phổ biến
Tùy thuộc vào nhu cầu và quy mô, Data Center được phân loại như sau:
Enterprise Data Centers (DC Doanh nghiệp): Được xây dựng, sở hữu và vận hành bởi chính doanh nghiệp đó (thường là các tập đoàn lớn) để phục vụ riêng cho nhu cầu nội bộ.
Colocation Data Centers (Dịch vụ cho thuê chỗ đặt): Doanh nghiệp thuê không gian (Rack/Cage), điện và đường truyền từ nhà cung cấp DC chuyên nghiệp, nhưng vẫn tự quản lý thiết bị phần cứng của mình.
Managed Services DC: Nhà cung cấp bên thứ ba quản lý toàn bộ từ phần cứng đến phần mềm, doanh nghiệp chỉ việc sử dụng dịch vụ.
Cloud Data Centers: Hạ tầng khổng lồ của các ông lớn như AWS, Google, Microsoft. Tại đây, tài nguyên được ảo hóa và cung cấp cho người dùng qua Internet dưới dạng dịch vụ (IaaS).
3. Các tiêu chuẩn vàng đánh giá Data Center
Để một Data Center được coi là đạt chuẩn quốc tế, nó phải đáp ứng các tiêu chí khắt khe sau:
Độ tin cậy & Sẵn sàng (Reliability & Uptime)
Đây là thước đo quan trọng nhất, thường dựa trên hệ thống phân loại Tier của Uptime Institute:
Tier I & II: Cơ bản, có thời gian gián đoạn cho phép hàng năm cao hơn.
Tier III: Có khả năng bảo trì không gián đoạn (N+1), uptime cam kết khoảng 99.982%.
Tier IV: Mức cao nhất với khả năng chịu lỗi (Fault Tolerant – 2N+1), uptime cam kết 99.995% (chỉ khoảng 26 phút chết/năm).
Hiệu suất & Bền vững (Efficiency & Green)
PUE (Power Usage Effectiveness): Chỉ số đo hiệu quả sử dụng năng lượng. Càng gần mức 1.0 càng tốt (tức là ít hao phí điện cho làm mát/chiếu sáng).
Kiểm soát môi trường: Duy trì nhiệt độ (thường 20-25°C) và độ ẩm chuẩn xác để tránh hỏng linh kiện điện tử.
An toàn & Tuân thủ (Security & Compliance)
Bảo mật đa lớp: Từ bảo vệ vật lý (cổng từ, vân tay) đến bảo mật số (Firewall, chống DDoS).
Chứng chỉ: Phải đạt các chuẩn như ISO 27001 (ATTT), PCI-DSS (thanh toán), hoặc LEED (công trình xanh).
Khả năng phục hồi (Disaster Recovery – DR)
Data Center cần có kịch bản cho tình huống xấu nhất (cháy nổ, thiên tai):
Dự phòng địa lý: Dữ liệu được sao chép (replication) sang một DC khác cách xa về mặt địa lý (Site Redundancy) để sẵn sàng kích hoạt khi Site chính gặp sự cố.
