Mã hóa là gì?

Mã hóa (Encryption) là phương pháp bảo mật cốt lõi trong kỷ nguyên số, đóng vai trò như một “tấm khiên” biến đổi dữ liệu gốc (plaintext) thành một dạng ký tự hỗn độn không thể đọc hiểu (ciphertext). Quá trình này dựa trên các thuật toán toán học phức tạp và yêu cầu sử dụng “khóa mật mã” (key). Chỉ những ai nắm giữ chiếc khóa giải mã hợp lệ mới có thể hoàn tác quá trình này để xem nội dung gốc. Mục đích tối thượng của mã hóa là đảm bảo tính bí mật, ngăn chặn mọi nỗ lực truy cập trái phép từ tin tặc hay các bên thứ ba tò mò.

VPSRE.NET – Giải pháp Cloud VPS toàn diện cho mọi cá nhân và doanh nghiệp. Hiệu năng vượt trội, vận hành ổn định với chi phí chỉ từ 45k/tháng.

Dựa trên cơ chế sử dụng khóa, thế giới bảo mật chia mã hóa thành hai trường phái chính. Đầu tiên là Mã hóa đối xứng (Symmetric Encryption), nơi người gửi và người nhận sử dụng chung một chìa khóa duy nhất (Private Key) cho cả việc khóa và mở dữ liệu. Phương pháp này có ưu điểm là tốc độ xử lý cực nhanh, nhưng lại gặp thách thức lớn trong việc làm sao để gửi chiếc khóa này cho đối phương một cách an toàn. Ngược lại, Mã hóa bất đối xứng (Asymmetric Encryption) giải quyết vấn đề này bằng cách sử dụng một cặp khóa: Khóa công khai (Public Key) dùng để mã hóa và được chia sẻ rộng rãi, trong khi Khóa riêng tư (Private Key) dùng để giải mã và được giữ bí mật tuyệt đối. Đây chính là nền tảng của giao thức HTTPS mà chúng ta sử dụng hàng ngày.

Sự cần thiết của mã hóa dữ liệu không chỉ dừng lại ở việc bảo vệ thông tin, mà nó là nền tảng của sự tin cậy trên Internet. Về mặt Quyền riêng tư và Bảo mật, mã hóa đảm bảo rằng ngay cả khi hacker đánh cắp được ổ cứng hay chặn bắt gói tin trên đường truyền, thứ họ nhận được chỉ là những dãy số vô nghĩa. Đồng thời, mã hóa đảm bảo Tính toàn vẹn, giúp người nhận xác nhận rằng dữ liệu không bị ai đó lén lút chỉnh sửa trên đường đi. Hơn nữa, thông qua cơ chế Xác thực với các Tổ chức cấp phát chứng chỉ (CA), mã hóa giúp người dùng biết chắc chắn mình đang truy cập vào website thật chứ không phải trang giả mạo. Việc áp dụng mã hóa cũng là yêu cầu bắt buộc để tuân thủ các luật định quốc tế nghiêm ngặt như GDPR.

Để thực hiện các quy trình trên, hệ thống máy tính sử dụng các Thuật toán mã hóa – tập hợp các quy tắc toán học cụ thể để “xáo trộn” dữ liệu. Tùy vào mục đích sử dụng (tốc độ hay độ an toàn), các kỹ sư sẽ chọn thuật toán phù hợp. Với mã hóa đối xứng, AES (Advanced Encryption Standard) hiện là tiêu chuẩn vàng thay thế cho DES cũ kỹ. Trong khi đó, RSA và ECC là những cái tên thống trị trong mã hóa bất đối xứng. Ngoài ra, các thuật toán hàm băm như SHA256 hay MD5 cũng thường được nhắc đến với vai trò kiểm tra tính toàn vẹn của dữ liệu (dù về mặt kỹ thuật, băm là quá trình một chiều, khác với mã hóa hai

VPSRE.NET – Giải pháp Cloud VPS toàn diện cho mọi cá nhân và doanh nghiệp. Hiệu năng vượt trội, vận hành ổn định với chi phí chỉ từ 45k/tháng.

chiều).